Чазак хуралының бир эң чидиг айтыры – республикада назы четпээннер аразында кем-херек үүлгедиглери көвүдеп турары.
Бо айтырыгга Кызылдың дугаары 3 школазының педагог-организакчызы Чолубай Чыргалович Күжүгет бодунуң үзел-бодалы-биле үлешкен.
Назы четпээн оолдар, уругларның чурум үреп турары – ада-иезиниң хайгааравайн турары болгаш өөредилге, школа соонда хостуг үези хөй болганындан болуп турар. Ылаңгыя, бо хамчыктыг аарыг үезинде дыка көвей культурлуг хемчеглерни соксатканы-биле, оларның хостуг үези көвүдээн. Колдуунда ап кээрге, чурум үреп турар уруглар – чогумчалыг эвес өг-бүлелерниң ажы-төлү болуп турар. Ада-иези ажыл-агый чок, ажы-төлүнге чаагай чем садар хамаан чок, бар каш көпееги-биле арага садып алгаш бажыңынга арагага сундулуг хөй эштерин чыып, кады арагалаарлар. Ооң түңнелинде, ажы-төлү бажыңынга олуруксавас, кудумчуже чоруп каарлар. Чаш дуңмаларлыг болза, оларны аштатпас дээш садыглардан оорланырлары база дыка көвей.
Бо үеде иези чааскаан уругларын азырап турар, адазы деп кижи оглунуң, уруунуң чуртталгазынга, кижизидилгезинге киришпейн турар өг-бүлелер көвей. Ажы-төл, ылаңгыя оол уруглар өскен тудум иезиниң чугаазын дыңнавастар. Ажы-төлдүң кижизидилгезинге – ада кижи эң улуг рольду ойнап турар. Ынчангаш, ада кижи бүрүзү ону эки угаап, билип, бодап чоруур болза эки.
Бистиң бо школада класс башкылары, социал педагог башкылар назы четпээннер талазы-биле харыылаар инспекторну чалап алгаш, класс шактарын удаа-дараа эрттирип турарлар. Ада-ие хуралдарынга база уругларын школа соонда болгаш кежээки үеде хайгааралга алырын үргүлчү сагындырып чугаалап турар. Ылаңгыя, дыштанылга үезинде ажы-төлүн ырак черлерже чорутпазын чагып турар бис. Школаның социал ажылдакчылары чедимче чок өг-бүлелерниң даңзызында турар өөреникчилерниң бажыңнарынга барып, чурттап олурар байдалын, чиир чем, идик-хеп бар-чогун хынап турар бис. Черле ап кээрге, ажы-төлүвүстүң кижизидилгези өг-бүледен эгелээр болгаш бажыңдан чурттап орар байдалындан хамааржыр. Ынчангаш, өг-бүле, школа, социал албан черлери демниг ажылдаар болза – ынчан чурум үрээшкиннери эвээжээр.
#ЧазакХуралы #ВопросДня #Дети #Элээдилер #Кем_херек_үүлгедиишкиннери #3школаКызыл #Тыванын_аныяктары #Сылдысчыгаш_солуну
